≤ 1500 km
€250Alle vluchten in deze afstandsband.
← terug naar de tool
Jouw rechten onder EU 261
Een kort overzicht van wat Verordening (EG) nr. 261/2004 — een Europese verordening die in heel Europa geldt — jou geeft. Geen juridisch advies — wel een duidelijk overzicht van het terrein. Wil je meteen claimen? Gebruik de tool.
Wanneer kun je beginnen?
Vanaf het moment dat duidelijk is dat je vlucht is misgelopen — ook nog op de luchthaven, ook nog weken later. Een claim loopt zelden bij de eerste brief af. De tool bewaart je voortgang en helpt je elke vervolgstap nemen. In Nederland heb je 5 jaar de tijd om de vordering in te dienen voordat hij verjaart.
1. Hoeveel is de compensatie?
Bij een aankomstvertraging van 3 uur of meer (of bij annulering) gelden de van Artikel 7 (zie ook Bossen C-559/16 voor de afstandsmeting):
1500 – 3500 km
€400Intra-EU vluchten >1500 km en alle andere vluchten 1500–3500 km.
> 3500 km
€600Niet-intra-EU vluchten boven 3500 km.
| Afstand | Bedrag | Toelichting |
|---|---|---|
| ≤ 1500 km | €250 | Alle vluchten in deze afstandsband. |
| 1500 – 3500 km | €400 | Intra-EU vluchten >1500 km en alle andere vluchten 1500–3500 km. |
| > 3500 km | €600 | Niet-intra-EU vluchten boven 3500 km. |
Afstand wordt berekend tussen oorspronkelijk vertrek en eindbestemming — Bossen C-559/16.
2. Buitengewone-omstandigheden cheat-sheet
is geen vrijbrief. De maatschappij moet bewijzen dat (1) de oorzaak echt buiten haar controle lag en (2) zelfs met redelijke voorbereiding de vertraging niet vermijdbaar was. Hoe de meest voorkomende excuses zich verhouden tot uitspraken van het Hof van Justitie van de EU (HvJ-EU):
Technisch mankement / onderhoudsdefect
Geen buitengewone omstandigheid — operationele storingen behoren tot de normale bedrijfsvoering.
Onverwachte technische storing zonder slecht onderhoud
Bevestigt: ook onverwachte storingen die binnen de normale werking liggen vallen niet onder de uitzondering.
Verborgen ontwerpfout door fabrikant erkend
Wél buitengewone omstandigheid — uitzondering op Wallentin-Hermann/van der Lans.
Vogelaanvaring
Buitengewone omstandigheid; carrier moet redelijke maatregelen aantonen.
Wilde staking eigen personeel
Geen buitengewone omstandigheid — interne onrust valt onder de normale bedrijfsvoering.
Tekort eigen bemanning (ziekte, FDP, planning)
Geen buitengewone omstandigheid; eigen-personeels-uitval valt onder daadwerkelijke controle.
Vertraging op voorgaande vlucht
Alleen geldig als de OORZAAK van die voorgaande vertraging zelf buitengewoon was; vertraging meet je op de eindbestemming.
Weersomstandigheden
Kan buitengewone omstandigheid zijn (Recital 14), maar carrier moet specifiek aantonen dat het weer de uitvoering onmogelijk maakte én reservetijd in de planning had.
Eglītis en Ratnieks tegen Latvijas Republikas Ekonomikas ministrija / Air Baltic (C-294/10)
Storing brandstoftoevoer / luchthavensysteem
Buitengewone omstandigheid alleen als het systeem onder beheer van de luchthaven valt en buiten de carrier-controle ligt.
Vreemd voorwerp (FOD) beschadigt band
Buitengewone omstandigheid — schade-oorzaak ligt buiten verantwoordelijkheidsbereik carrier.
| Airline-excuus | Doctrine | HvJ-EU-uitspraak |
|---|---|---|
| Technisch mankement / onderhoudsdefect | Geen buitengewone omstandigheid — operationele storingen behoren tot de normale bedrijfsvoering. | Wallentin-Hermann tegen Alitalia (C-549/07) |
| Onverwachte technische storing zonder slecht onderhoud | Bevestigt: ook onverwachte storingen die binnen de normale werking liggen vallen niet onder de uitzondering. | Van der Lans tegen KLM (C-257/14) |
| Verborgen ontwerpfout door fabrikant erkend | Wél buitengewone omstandigheid — uitzondering op Wallentin-Hermann/van der Lans. | Matkustaja A tegen Finnair (C-385/23) |
| Vogelaanvaring | Buitengewone omstandigheid; carrier moet redelijke maatregelen aantonen. | Pešková en Peška tegen Travel Service (C-315/15) |
| Wilde staking eigen personeel | Geen buitengewone omstandigheid — interne onrust valt onder de normale bedrijfsvoering. | Krüsemann e.a. tegen TUIfly (C-195/17 e.a. (gevoegd)) |
| Tekort eigen bemanning (ziekte, FDP, planning) | Geen buitengewone omstandigheid; eigen-personeels-uitval valt onder daadwerkelijke controle. | TAP Portugal — overlijden copiloot (flightright/Myflyright) (C-156/22, C-157/22 en C-158/22 (gevoegd)) |
| Vertraging op voorgaande vlucht | Alleen geldig als de OORZAAK van die voorgaande vertraging zelf buitengewoon was; vertraging meet je op de eindbestemming. | Air France tegen Folkerts (C-11/11) |
| Weersomstandigheden | Kan buitengewone omstandigheid zijn (Recital 14), maar carrier moet specifiek aantonen dat het weer de uitvoering onmogelijk maakte én reservetijd in de planning had. | Eglītis en Ratnieks tegen Latvijas Republikas Ekonomikas ministrija / Air Baltic (C-294/10) |
| Storing brandstoftoevoer / luchthavensysteem | Buitengewone omstandigheid alleen als het systeem onder beheer van de luchthaven valt en buiten de carrier-controle ligt. | SATA International - Azores Airlines (C-308/21) |
| Vreemd voorwerp (FOD) beschadigt band | Buitengewone omstandigheid — schade-oorzaak ligt buiten verantwoordelijkheidsbereik carrier. | Germanwings tegen Pauels (C-501/17) |
FDP = vliegdienstperiode — wettelijke werktijdlimiet voor bemanning. Voor elke uitspraak: link naar EUR-Lex. Volledige verzameling op de bronnen-pagina.
3. Wat als de maatschappij niets doet?
Geen reactie of een afwijzing is normaal — bijna iedereen krijgt dat. Dit is de escalatie-ladder in stappen.
1
Stap 1 — Stuur een onderbouwde claim
Dag 0: stuur een claimbrief (deze tool, stap 1) — direct na de vlucht of zo snel mogelijk daarna. De meeste maatschappijen wijzen geldige claims eerst af. Stap 2 is dan ook normaal — geen uitzondering.
2
Stap 2 — 14 dagen geen antwoord, of een afwijzing? Stuur een ingebrekestelling
Een EU 261-claim is een geldvordering uit overeenkomst. Onder krijgt de maatschappij een redelijke termijn om te betalen — in de incassopraktijk meestal 14 dagen. Bron: BW 6:82. Plak hun antwoord in stap 2 van deze tool en je krijgt een ingebrekestelling met HvJ-EU-rechtspraak.
3
Stap 3 — Nog steeds geen geld? Kies bewust
- Zelf naar de . Voor claims tot €25.000 hoef je geen advocaat — je mag in persoon procederen (Rv art. 79, Rv art. 93). Zie §4 Kantonprocedure praktisch hieronder.
- Een claim-bureau inschakelen. Je betaalt 25–50% commissie maar het werk gaat uit jouw handen. Zinvol als je geen tijd hebt voor vervolgstappen, de zaak ingewikkeld ligt, of de maatschappij bekendstaat als lastig betaler.
- ILT-melding als signaal. De ILT-Luchtvaartautoriteit behandelt geen individuele compensatieverzoeken en kan maatschappijen niet dwingen te betalen. Je kunt een melding doen als signaal voor systeemhandhaving, maar dit levert jou geen vergoeding op. ILT-meldformulier (ILT vertraging/annulering).
Verkeerde deuren
- De Geschillencommissie Reizen behandelt klachten over reisorganisators (pakketreizen) — NIET vorderingen rechtstreeks tegen een luchtvaartmaatschappij. Behandelkosten €77,50–€127,50 — verkeerd loket. Bron: Geschillencommissie Reizen.
- ECC-NL bemiddelt grensoverschrijdend (alleen bij niet-Nederlandse maatschappijen) en kosteloos. De uitkomst is niet bindend. Reken op 2–3 maanden. Lukt het niet? Dan is de kantonrechter de normale volgende stap (ECC-NL).
4. Hoe werkt een kantonprocedure praktisch?
De kantonrechter behandelt civiele zaken tot €25.000. Jij bent eiser, de luchtvaartmaatschappij is gedaagde. Hieronder de hoofdlijnen.
Heb ik een advocaat nodig?
Nee — voor vorderingen tot €25.000 mag je in persoon procederen. Rv art. 79 lid 1 → "Partijen kunnen in zaken voor de kantonrechter in persoon procederen" (Rv art. 79).
Waar dien ik in?
Digitaal via Mijn Rechtspraak / "Geld eisen": rechtspraak.nl/Onderwerpen/Geld-eisen (Rechtspraak Geld eisen).
Wat kost het?
Eenmalig griffierecht — alleen jij als eiser betaalt. Win je de zaak, dan krijg je het griffierecht terug. Actueel tarief: Rechtspraak.nl griffierecht kanton (Rechtspraak griffierecht kanton).
Wat lever ik aan?
- Je claimbrief (deze tool, stap 1).
- De afwijzingsbrief van de maatschappij.
- Eventueel je reactiebrief (deze tool, stap 2).
- Boekingsbevestiging + instapkaart.
- Foto's of e-mails over de vertraging (zie ook §6 Tijdens de vertraging).
Hoe lang duurt het?
Varieert per rechtbank; reken op meerdere maanden tussen indiening en zitting. De Rechtspraak publiceert genormeerde doorlooptijden per rechtsgebied in haar jaarverslag — zie Rechtspraak in cijfers.
En als de maatschappij niet betaalt na een uitspraak?
Met een uitvoerbaar vonnis kun je een deurwaarder inschakelen voor executie (beslag op tegoeden of activa). De griffierechten en proceskosten worden bij toewijzing meestal aan jou terugbetaald. Procedure via Rechtspraak.nl — Geld eisen (Rechtspraak Geld eisen).
Geen juridisch advies. Het proces staat beschreven zoals het op Rechtspraak.nl te vinden is. Dien je stukken in bij de rechter? Controleer alle verwijzingen in je brief zelf — bij twijfel is het Juridisch Loket gratis.
5.
De termijn verschilt per land — bepalend is het recht van het land waar de luchtvaartmaatschappij is gevestigd, óf het recht van het land van vertrek of aankomst.
Nederland
5 jaarDuitsland
3 jaar§ 195 BGB
België
1 jaarHof van Cassatie 2018 (richtinggevend)
Frankrijk
5 jaarArt. 2224 Code civil
Spanje
5 jaarArt. 1964 Código Civil
| Land | Termijn | Bron |
|---|---|---|
| Nederland | 5 jaar | BW 3:307 |
| Duitsland | 3 jaar | § 195 BGB |
| België | 1 jaar | Hof van Cassatie 2018 (richtinggevend) |
| Frankrijk | 5 jaar | Art. 2224 Code civil |
| Spanje | 5 jaar | Art. 1964 Código Civil |
Termijnen DE/BE/FR/ES zijn richtinggevend; voor zekerheid: vraag ECC-NL of een lokale advocaat. BE: specifiek zaaknummer niet openbaar verifieerbaar — gebruik als indicatie.
Termijn bijna verstreken? Stuit de verjaring.
Een aangetekende brief waarin je ondubbelzinnig je recht op betaling handhaaft, stopt de termijn (). BW 3:317 lid 1 → "De verjaring van een rechtsvordering tot nakoming van een verbintenis wordt gestuit door een schriftelijke aanmaning of door een schriftelijke mededeling waarin de schuldeiser zich ondubbelzinnig zijn recht op nakoming voorbehoudt." (BW 3:317). Aangetekend versturen → bewijs van verzending én van datum.
6. Tijdens de vertraging: wat doe je op de luchthaven?
- Eis de Artikel 14-mededeling op papier. Als ze die niet geven: noteer naam en functie van wie weigert. Bron: Art. 14 EU 261.
- Foto van de vertragingsoorzaak op het info-scherm bij de gate. Bewijs van wat de maatschappij zélf opgaf als reden — vaak tegengesteld aan wat ze later in een afwijzingsbrief beweren.
- Bewaar instapkaart, boekingsbevestiging en eventueel de e-mail/sms waarin ze de vertraging communiceerden.
- Eis de Artikel 9-zorg (eten, drinken, evt. hotel). Als ze niet voorzien: betaal zelf en bewaar bonnen voor terugvordering.
Recht op zorg (Artikel 9)
- Maaltijden en drankjes in redelijke verhouding tot de wachttijd.
- Twee gratis telefoongesprekken, faxen of e-mails.
- Hotelaccommodatie als één of meer overnachtingen nodig zijn.
- Vervoer tussen luchthaven en hotel.
Betaal je zelf? Bewaar bonnen en eis terugbetaling op. Bron: Art. 9 EU 261.
Terugbetaling of omboeking (Artikel 8)
Bij annulering of een vertraging van ≥5 uur kies je:
- Volledige terugbetaling van het ticket binnen 7 dagen, plus indien relevant een retourvlucht naar het eerste vertrekpunt.
- Een andere vlucht naar je eindbestemming bij de eerste gelegenheid, of op een latere datum naar keuze.
Bron: Art. 8 EU 261.
Instapweigering (overboeking) — Artikel 4
Als de maatschappij meer tickets heeft verkocht dan stoelen, vraagt ze eerst vrijwilligers die hun stoel willen afstaan (Art. 4 lid 1). Pas daarna mag ze passagiers tegen hun wil weigeren (lid 2).
Word je geweigerd? Dan geldt direct:
- Compensatie volgens Artikel 7 (€250/€400/€600) — geen wachttijd-drempel.
- Keuze tussen terugbetaling of omboeking (Artikel 8).
- Recht op zorg (Artikel 9) tijdens het wachten.
Bron: Art. 4 EU 261.
Plaatsing in een lagere klasse — Artikel 10
Als de maatschappij je in een lagere klasse plaatst dan op je ticket stond, krijg je binnen 7 dagen een deel van de ticketprijs terug:
| Afstand | Terugbetaling |
|---|---|
| ≤ 1500 km | 30 % |
| 1500 – 3500 km (incl. intra-EU > 1500 km) | 50 % |
| > 3500 km | 75 % |
Bron: Art. 10 EU 261.
Informatieplicht maatschappij — Artikel 14
De luchtvaartmaatschappij is verplicht (Artikel 14) om je vóór vertrek schriftelijk over je rechten te informeren. Bij annulering of instapweigering moeten ze de regels zelfs op papier overhandigen. Veel maatschappijen doen dit niet. Een gemiste mededeling is geen aparte vergoeding, maar versterkt jouw onderhandelingspositie. Bron: Art. 14 EU 261.